Huyết áp thấp là tình trạng khá phổ biến, thường không nguy hiểm nếu không có triệu chứng. Tuy nhiên, khi cơ thể không được cung cấp đủ máu đến các cơ quan, người bệnh có thể gặp chóng mặt, ngất xỉu hoặc mệt mỏi kéo dài. Bên cạnh điều trị y khoa, nhiều biện pháp tự nhiên có thể giúp cải thiện tình trạng này nếu áp dụng đúng cách.
Huyết áp thấp là gì?
Huyết áp được đo bằng đơn vị mmHg. Một người được xem là bị huyết áp thấp khi chỉ số dưới 90/60 mmHg. Tuy nhiên, bác sĩ thường chỉ coi đây là vấn đề khi người bệnh có triệu chứng đi kèm. Nếu không có triệu chứng, huyết áp thấp đôi khi vẫn được xem là trạng thái bình thường hoặc thậm chí là dấu hiệu sức khỏe tốt.
Khi huyết áp quá thấp, máu không đủ để nuôi các cơ quan trong cơ thể. Nếu kéo dài, tình trạng này có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như:
- Ngất xỉu
- Sốc
- Đột quỵ
- Nhồi máu cơ tim
- Suy thận
- Cách tăng huyết áp tự nhiên
Trong nhiều trường hợp, người bị huyết áp thấp có thể cải thiện bằng thay đổi lối sống mà chưa cần dùng thuốc.
Tăng lượng muối hợp lý
Muối có thể giúp tăng huyết áp bằng cách giữ nước trong cơ thể. Người bị huyết áp thấp đôi khi được khuyến nghị bổ sung natri ở mức vừa phải.
Một số thực phẩm giàu muối gồm:
- Dưa muối, ô liu
- Súp đóng hộp
- Nước tương
- Gia vị như mù tạt, sốt cà chua
Tuy nhiên, không nên lạm dụng vì quá nhiều muối có thể gây tăng huyết áp và bệnh tim mạch.
Hạn chế rượu bia
Rượu có thể làm giảm huyết áp trong nhiều giờ sau khi uống. Vì vậy, người bị huyết áp thấp nên hạn chế hoặc tránh sử dụng đồ uống có cồn để tránh làm triệu chứng nặng hơn.
Xem lại thuốc đang sử dụng
Một số loại thuốc có thể gây tụt huyết áp như:
- Thuốc chẹn beta
- Thuốc chống trầm cảm ba vòng
- Thuốc giảm đau nhóm opioid
Nếu tình trạng xuất hiện sau khi dùng thuốc mới, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh.
Bắt chéo chân khi ngồi
Việc bắt chéo chân khi ngồi có thể giúp tăng nhẹ huyết áp tạm thời bằng cách cải thiện lưu thông máu. Đây là cách đơn giản có thể áp dụng khi cảm thấy chóng mặt.
Uống đủ nước
Mất nước là một nguyên nhân phổ biến gây huyết áp thấp. Uống đủ nước giúp tăng thể tích máu, từ đó cải thiện huyết áp và giảm chóng mặt.
Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày
Thay vì ăn quá no một lần, chia nhỏ bữa ăn giúp hạn chế tình trạng tụt huyết áp sau ăn. Đây là hiện tượng khá phổ biến ở người huyết áp thấp.
Sử dụng vớ áp lực
Vớ y khoa giúp hạn chế máu dồn xuống chân, hỗ trợ tuần hoàn máu trở lại tim và não. Điều này có thể giúp giảm cảm giác choáng váng khi đứng lâu.
Tránh thay đổi tư thế đột ngột
Đứng dậy quá nhanh có thể khiến huyết áp giảm đột ngột, gây chóng mặt hoặc ngất. Vì vậy, nên đứng lên từ từ, đặc biệt sau khi ngồi hoặc nằm lâu.
Nâng cao đầu khi ngủ
Kê cao đầu giường khoảng 20 cm hoặc dùng thêm gối có thể giúp giảm triệu chứng tụt huyết áp tư thế khi thức dậy.
Tránh tắm nước quá nóng
Nhiệt độ cao có thể làm giãn mạch máu, khiến huyết áp giảm thêm. Người bị huyết áp thấp nên tránh tắm nước quá nóng hoặc ở môi trường quá nóng lâu.
Tập luyện thể lực hợp lý
Các bài tập nhẹ như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc yoga giúp tăng lưu lượng máu và cải thiện sức khỏe tim mạch. Điều này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp tốt hơn.
Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng
Thiếu vitamin B12 hoặc axit folic có thể gây thiếu máu, từ đó dẫn đến huyết áp thấp. Chế độ ăn cân bằng giúp cải thiện tình trạng này.
Nguyên nhân gây huyết áp thấp
Huyết áp thấp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như:
- Thiếu dinh dưỡng
- Nằm lâu, ít vận động
- Mang thai
- Tác dụng phụ của thuốc
- Nhiễm trùng nặng
- Dị ứng
- Mất máu hoặc giảm thể tích tuần hoàn
- Bệnh tim hoặc rối loạn thần kinh tự động
- Triệu chứng nhận biết
Không phải ai bị huyết áp thấp cũng có triệu chứng. Tuy nhiên, khi xuất hiện, các dấu hiệu thường gặp gồm: Chóng mặt, mệt mỏi, mờ mắt, buồn nôn, khó tập trung, ngất xỉu. Trong trường hợp nặng, người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc với biểu hiện: Thở nhanh, nông, da lạnh, ẩm, tim đập nhanh, lú lẫn, mạch yếu. Đây là tình trạng nguy hiểm cần cấp cứu ngay lập tức.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Người bệnh nên chủ động đi khám bác sĩ nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt hoặc ngất xỉu lặp đi lặp lại, tình trạng kéo dài không cải thiện theo thời gian, hoặc có nghi ngờ liên quan đến bệnh lý nền. Đặc biệt, nếu xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như sốc, cần được cấp cứu y tế ngay lập tức để tránh nguy hiểm.
Huyết áp thấp thường không nguy hiểm nếu không có triệu chứng. Tuy nhiên, khi gây chóng mặt hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh cần điều chỉnh lối sống và theo dõi sức khỏe cẩn thận. Trong nhiều trường hợp, kết hợp giữa chế độ ăn, sinh hoạt hợp lý và điều trị y khoa sẽ mang lại hiệu quả tốt nhất