Tại Đại hội đồng Y tế Thế giới lần thứ 78 (WHA78), các quốc gia thành viên đã nhất trí thông qua Chiến lược Y học Cổ truyền Toàn cầu 2025-2034 của WHO. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng nhằm thúc đẩy ứng dụng y học cổ truyền dựa trên bằng chứng khoa học, đồng thời tăng cường vai trò của các phương pháp điều trị truyền thống trong hệ thống y tế hiện đại.
WHO chính thức thông qua Chiến lược Y học Cổ truyền Toàn cầu 2025-2034
Y học cổ truyền trở thành một trong những chủ đề nổi bật tại Đại hội đồng Y tế Thế giới lần thứ 78 diễn ra từ ngày 19 đến 27/5/2025 tại Geneva, Thụy Sĩ. Các đại biểu đã tập trung thảo luận về nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, xây dựng khung pháp lý, đảm bảo công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và tăng cường hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy sự phát triển của y học cổ truyền trên phạm vi toàn cầu.
Dấu mốc quan trọng nhất của kỳ họp là việc các quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chính thức thông qua Chiến lược Y học Cổ truyền Toàn cầu giai đoạn 2025-2034. Chiến lược mới đặt mục tiêu thúc đẩy thực hành y học cổ truyền, bổ sung và tích hợp dựa trên cơ sở khoa học, đồng thời tạo nền tảng cho việc đưa các phương pháp điều trị truyền thống vào hệ thống chăm sóc sức khỏe trong thập kỷ tới.
Các quốc gia tham gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng bằng chứng khoa học cho các liệu pháp y học cổ truyền, thiết lập các tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn, đào tạo đội ngũ hành nghề có chuyên môn cũng như phát triển các mô hình chăm sóc sức khỏe tích hợp phù hợp với từng quốc gia.
Tôn trọng tri thức bản địa và thúc đẩy phát triển bền vững
Một điểm đáng chú ý trong chiến lược mới là WHO chính thức ghi nhận vai trò của tri thức truyền thống từ các cộng đồng bản địa. Bên cạnh đó, tổ chức này cũng nhấn mạnh việc bảo vệ quyền lợi của người dân bản địa, đồng thời khuyến khích bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển bền vững trong quá trình khai thác nguồn tài nguyên phục vụ y học cổ truyền.
Theo WHO, trong giai đoạn 2025-2034, tổ chức sẽ hỗ trợ các quốc gia tăng cường nghiên cứu khoa học, nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát chất lượng và đảm bảo tính an toàn của các liệu pháp y học cổ truyền. Khi phù hợp, các phương pháp này sẽ được tích hợp vào hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế cho người dân.
Việc thông qua chiến lược là kết quả của quá trình tham vấn kéo dài hai năm với sự tham gia của nhiều tổ chức quốc tế, chuyên gia, đại diện cộng đồng bản địa và các cơ quan thuộc WHO. Hơn 1.200 ý kiến đóng góp đã được tiếp nhận trong quá trình xây dựng văn bản này.
Nhiều quốc gia thúc đẩy ứng dụng y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe
Bên lề Đại hội đồng Y tế Thế giới, hàng loạt sự kiện chuyên đề về y học cổ truyền đã được tổ chức nhằm thúc đẩy hợp tác quốc tế.
Ngày 20/5/2025, Trung Quốc phối hợp cùng Malaysia, Nepal, Saudi Arabia và Seychelles tổ chức diễn đàn về việc nâng cao độ bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân thông qua triển khai Chiến lược Y học Cổ truyền Toàn cầu. Sự kiện nhấn mạnh những đóng góp của Trung Quốc trong lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo và tích hợp y học cổ truyền vào hệ thống y tế quốc gia.
Tiếp đó, ngày 23/5, Ấn Độ cùng 31 quốc gia thuộc Nhóm Bạn bè Y học Cổ truyền (GFTM) tổ chức hội nghị với chủ đề chuyển đổi tri thức truyền thống thành các thành tựu khoa học hiện đại phục vụ sức khỏe cộng đồng. Sự kiện thu hút hơn 250 đại biểu và được xem là cơ hội để các quốc gia chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển y học cổ truyền.
Ngoài khu vực công, khu vực tư nhân cũng được đánh giá là nhân tố quan trọng trong việc mở rộng quy mô các giải pháp y học cổ truyền dựa trên bằng chứng khoa học. Các chuyên gia cho rằng cần xây dựng cơ chế tài chính bền vững, hoàn thiện hành lang pháp lý và bảo vệ tri thức bản địa để đảm bảo lợi ích hài hòa cho các bên liên quan.
WHO ra mắt nền tảng dữ liệu mới và hướng tới hội nghị toàn cầu
Trong khuôn khổ WHA78, WHO cũng giới thiệu bộ bảng điều khiển dữ liệu đầu tiên về Y học Cổ truyền, Bổ sung và Tích hợp (TCIM). Hệ thống này cho phép cập nhật dữ liệu theo thời gian thực từ các quốc gia thành viên, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và hoạch định chính sách trong lĩnh vực y học cổ truyền.
Bên cạnh đó, Bộ AYUSH của Ấn Độ đã ký kết thỏa thuận tài trợ trị giá 3 triệu USD với WHO nhằm hỗ trợ đưa các phương pháp y học truyền thống như Ayurveda, Siddha và Unani vào Hệ thống Phân loại Can thiệp Y tế Quốc tế. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp các liệu pháp truyền thống được tiêu chuẩn hóa và công nhận rộng rãi trên toàn cầu.
WHO cho rằng việc thông qua Chiến lược Y học Cổ truyền Toàn cầu 2025-2034 phản ánh sự đồng thuận ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế về vai trò của y học cổ truyền trong chăm sóc sức khỏe. Khi được nghiên cứu, kiểm chứng và quản lý phù hợp, các phương pháp điều trị truyền thống có thể góp phần thúc đẩy công bằng y tế, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống y tế trước các thách thức trong tương lai.
Dự kiến, Hội nghị Thượng đỉnh Y học Cổ truyền Toàn cầu lần thứ hai của WHO sẽ diễn ra tại New Delhi, Ấn Độ từ ngày 2 đến 4/12/2025. Sự kiện được kỳ vọng sẽ thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm, bằng chứng khoa học và các mô hình thực tiễn hiệu quả nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của chiến lược mới.